Welke begeleiding en ondersteuning bood jouw ziekenhuis?

Kankerzorg is meer dan een medische behandeling. Daarom stelt NFK van 15 tot 29 mei, in samenwerking met al haar kankerpatiëntenorganisaties, weer een vraag aan alle mensen die kanker hebben (gehad). Deze keer willen we graag weten welke ondersteunende zorg is geboden in het ziekenhuis en wat de behoeftes hierin zijn van (ex-)kankerpatiënten. Dit onderzoek voeren we uit via Doneerjeervaring.nl.

Deze vragenlijst is bedoeld voor iedereen die kanker heeft (gehad). Laat het ons weten, het doneren van je ervaring duurt maar 5 minuten en de antwoorden blijven anoniem. Met jouw hulp kan onze belangenbehartiger expertzorg Irene Dingemans opkomen voor de belangen van álle kankerpatiënten: “Had jij een vast aanspreekpunt in het ziekenhuis? Kreeg je begeleiding en ondersteuning aangeboden en wat vond je daarvan? En vind jij het belangrijk om deze zorg te krijgen?” Jouw input gebruikt zij, als patiëntvertegenwoordiger, in haar gesprekken met artsen, ziekenhuizen, zorgverzekeraars en de overheid. Hiernaast worden de uitkomsten uit dit onderzoek gebruikt door onze kankerpatiëntenorganisaties in hun belangenbehartiging.

Als federatie van kankerpatiëntenorganisaties stellen wij eisen aan ziekenhuizen – randvoorwaarden waar ze aan moeten voldoen – om kankerzorg te mogen leveren. Naast eisen die zich richten op goede medische zorg, zetten we ons ook in voor goede begeleiding en nazorg. Zo vinden wij het belangrijk dat alle (ex-)patiënten een laagdrempelig ‘vast aanspreekpunt’ in het ziekenhuis hebben. Maar ook dat patiënten, wanneer nodig, aanvullende psychosociale of lichamelijke ondersteuning krijgen. Momenteel hebben wij hier onvoldoende zicht op: krijgen (ex-)patiënten deze zorg ook daadwerkelijk aangeboden?

Jouw ervaring telt, laat ons weten wat jij vindt!

Kankerbehandeling thuis of in het ziekenhuis is maatwerk

In april heeft NFK in samenwerking met haar kankerpatiëntenorganisaties de vragenlijst ‘Kankerbehandeling thuis of in het ziekenhuis: wat kies jij?’ verspreid. In totaal namen er 738 (ex-)kankerpatiënten deel aan dit korte onderzoek. Vandaag maken we de resultaten bekend. Hieruit blijkt dat vanuit patiëntperspectief de behandeling van kanker thuis of in het ziekenhuis maatwerk is.

Thuis of ziekenhuis

Soms krijgen mensen met kanker hun infusen met medicijnen tegen kanker thuis toegediend (in plaats van in het ziekenhuis). Wanneer je hiervoor kiest, krijg je de behandeling eerst een paar keer in het ziekenhuis om te zien of het thuis veilig kan. Daarna vindt de thuisbehandeling áltijd plaats onder begeleiding van een deskundige verpleegkundige. Hij of zij blijft de gehele tijd bij je.

Behandeling thuis is op dit moment, met een beperkt aantal medicijnen, mogelijk. En bij een beperkt aantal ziekenhuizen. Dit aantal neemt inmiddels toe. Wij waren benieuwd hoe (ex-)kankerpatiënten zelf tegen deze ontwikkeling aankijken en vroegen ons af waar zij voor zouden kiezen.

Maatwerk

Uit ons onderzoek blijkt dat (ex-)kankerpatiënten verschillende behoeftes hebben als het gaat om de keuze voor behandeling thuis of in het ziekenhuis. Maatwerk per individu is daarom geboden. Ziekenhuizen en zorgverleners die thuisbehandeling aanbieden raden wij aan om goed per individuele patiënt na te gaan wat zijn of haar behoeftes zijn, en daar de keuze voor behandellocatie op af te stemmen – thuis, in het ziekenhuis of beiden. De kosten mogen daarbij wel genoemd worden en aan de patiënt ter overweging meegegeven worden.

 

Uitgebreide resultaten en wat we met deze resultaten gaan doen

De feiten en cijfers in het kort

NFK stuurt brief aan Tweede Kamer

Als de overheid patiëntenorganisaties belangrijk vindt voor de zorg, dan moet zij er ook voor zorgen dat deze organisaties hun werk goed kunnen doen met voldoende structurele middelen. Op donderdag stuurde Patiëntenfederatie Nederland namens 100 patiëntenorganisaties daarom een brandbrief naar de Tweede Kamer, die NFK ook ondertekende. In aanvulling hierop stuurt NFK een toelichting en duiding van de knelpunten met NFK als casus.

Financiering verouderd

De manier waarop onze patiëntenorganisaties gefinancierd worden, stamt uit de tijd waarin deze organisaties enkel lotgenotencontact en voorlichting gaven. Inmiddels praten wij mee over de kwaliteit van zorg en andere onderwerpen op vele niveaus, landelijk en regionaal. Het werk is toegenomen, onze rol is groter en daar hebben we financiering voor nodig. Anders kunnen we ons werk niet meer goed doen. In een brandbrief aan de Tweede Kamer vragen we daarom om extra subsidie, we kunnen de stem van (ex-)kankerpatiënten anders niet meer goed vertegenwoordigen.

Doelen en speerpunten

NFK is een federatie van 19 kankerpatiëntenorganisaties en behartigt als aandoeningsgerichte koepel de tumoroverstijgende belangen van alle (ex-)kankerpatiënten en hun naasten in Nederland. Dit doen wij op onderwerpen die onze doelgroepen belangrijk vinden. We weten wat belangrijk is voor mensen die kanker hebben (gehad) door onderzoek via ons patiëntenpanel Doneerjeervaring.nl.

Onze hoofddoelen zijn een betere kwaliteit van zorg en kwaliteit van leven. Kankerpatiënten willen in de juiste spreekkamer terecht komen én in de juiste spreekkamer samen met hun behandelaar kunnen beslissen over de door hen gewenste behandeling (en niet behandelen is ook een behandeling).

Onze speerpunten zijn: Meer concentratie van zorg in expertcentra, invoering van ‘samen beslissen’ in de oncologie, transparante kwaliteits- en keuze-informatie, dure geneesmiddelen en palliatieve zorg. Ook maatschappelijke onderwerpen zoals Kanker & werk, Late gevolgen van kanker (‘late effecten’), Kanker & Seks en Kanker en verzekeren behartigt de koepel (NFK).

Naast onze inzet op de generieke thema’s ondersteunen we de kankerpatiëntenorganisaties die voor hun tumorspecifieke doelgroepen de belangen behartigen, voorlichting geven en lotgenotencontact organiseren.

Tijdpad VWS te lang

Directeur-bestuurder NFK Arja Broenland: ‘Wij zijn verheugd dat de visie van het Ministerie van VWS uitgaat van versterking van de patiëntenorganisaties door meer consolidatie van organisaties en uitvoering van taken. Het tijdpad is echter veel te lang en past niet bij de snelheid van de ontwikkelingen en uitdagingen waar wij nu voor staan. Dit lichten we op vijf punten graag toe met NFK als casus.’

Kankerbehandeling thuis of in het ziekenhuis: wat kies jij?

Waar zou jij voor kiezen? Thuis of in het ziekenhuis behandeld worden? Dat is het onderwerp van een korte enquête van de NFK, de federatie van kankerpatiëntenorganisaties, waar het Patiëntenplatform Sarcomen ook deel van uitmaakt.

Soms krijgen mensen met kanker hun infusen of injecties met kankerremmende medicijnen thuis toegediend in plaats van in het ziekenhuis. Thuisbehandeling is mogelijk met een beperkt aantal medicijnen en door een beperkt aantal ziekenhuizen – dit aantal neemt toe. Zo loopt er in het Erasmus MC al sinds 2015 een prijswinnend project waarbij het voor patiënten met multipel myeloom mogelijk is om thuis chemotherapie te krijgen.

Als jij mag kiezen, wil je jouw behandeling dan liever in het ziekenhuis of thuis krijgen? En als een van de twee methodes goedkoper is, zou je dan je keuze aanpassen? Laat het de NFK weten! Het doneren van je ervaring duurt maar twee minuten. Je antwoorden blijven anoniem. Met de resultaten komt de NFK op voor mensen zoals jij. Jouw input wordt gebruikt als de stem van de patiënt in gesprekken met behandelaars, ziekenhuizen en zorgverzekeraars.

Je kunt deelnemen aan de enquête tot 17 april 10.00 uur.

Proef voor vergoeding psychosociale zorg voor (ex-)kankerpatiënten

Klachtenbehandeling moet terug in het basispakket. Vanaf 1 maart start een proef voor (ex-)kankerpatiënten die te maken hebben met psychische klachten. Uit onderzoek van Kantar TNS (2016) blijkt dat veel (ex-)kankerpatiënten nog jaren na de behandeling met klachten blijven rondlopen. Bij sommige mensen kan een zogeheten aanpassingsstoornis ontstaan. De passende psychologische zorg hiervoor is in 2012 uit het basispakket van de zorgverzekering gehaald. Dit is een onwenselijke situatie en daarom werkt NFK met een groot aantal partijen samen om hier verandering in te brengen. In de proef die nu start, wordt gekeken of de vergoeding terug kan komen in het basispakket zodat voor iedereen de juiste zorg vergoed wordt en toegankelijk is.

Aanpassingsstoornis

86% van de mensen die wordt of is behandeld voor kanker ervaart emotionele klachten. Zelfs jaren later kan dat gebeuren. Emoties zoals angst, onzekerheid en somberheid, vermoeidheid en impact op de relatie komen het meest voor. Veel (ex-)kankerpatiënten zijn in staat zich lichamelijk en emotioneel staande te houden en zich aan te passen aan de veranderingen die de ziekte tot gevolg heeft, maar niet iedereen. In 2012 is de aanpassingsstoornis uit het basispakket van de zorgverzekering gehaald waardoor vergoeding verviel.

Tussen wal en schip

Sindsdien valt een deel van de (ex-)kankerpatiënten met een aanpassingsstoornis tussen wal en schip. Wanneer een patiënt met een aanpassingsstoornis niet adequaat en tijdig wordt behandeld, ontstaat er een risico op verergering van de problemen. Dit heeft een verminderde kwaliteit van leven tot gevolg. Denk hierbij aan dagelijks functioneren, zoals uitvallen op het werk of in de relatiesfeer. Ook is dan uiteindelijk intensievere geestelijke gezondheidszorg nodig. Dit is niet in het belang van de patiënt en leidt tot onnodige en hoge kosten.

Op 7 juni 2016 heeft NFK daarom de petitie ‘Minder kopzorgen bij kanker‘ aangeboden aan de vaste commissie van VWS. De petitie richtte zich destijds op dit onderwerp: de vergoeding van psychosociale zorg bij kanker (de aanpassingsstoornis) en deze weer terug te krijgen in het basispakket. We zijn erg verheugd over het feit dat de pilot nu doorgang vindt.

Meedoen aan de pilot

Wanneer je klachten ervaart door een aanpassingsstoornis kun je naar de huisarts en/of medisch specialist gaan voor een verwijzing. Wanneer je deelneemt aan de pilot word je zorg in het kader van deze pilot vergoed.

Effect, omvang en kosteneffectiviteit 

De tweejarige proef moet antwoord geven op een aantal vragen:

• Wat is het effect van psychologische zorg op het welzijn van (ex-) kankerpatiënten;

• Hoe groot is de groep van (ex-)kankerpatiënten die in aanmerking komt voor een psychosociale behandeling;

• Is vroegtijdig signaleren en behandelen van (ex-)kankerpatiënten met een aanpassingsstoornis kosteneffectief?

De proef wordt gefinancierd door het Ministerie van VWS en KWF Kankerbestrijding, en wordt uitgevoerd in samenwerking met het Landelijk Overleg Psychosociale Oncologische Zorg. Dit is een samenwerkingsverband van NFK, KWF Kankerbestrijding, IKNL, KNGF-NVFL, NVPO, IPSO, V&VN Oncologie en PAZ/LVMP. Het Landelijk Overleg Psychosociale Oncologische Zorg zet zich al jaren in voor goede toegankelijkheid van passende psychosociale zorg voor (ex)kankerpatiënten.

Eerste patiënt in Nederland behandeld met protonentherapie

Deze week is in het nieuwe Protonen Therapie Centrum van UMC Groningen de eerste patiënt in Nederland behandeld met de nieuwe vorm van radiotherapie: protonenbestraling. NFK is erg blij dat deze optie nu ook beschikbaar is in Nederland. Tot nu toe moesten patiënten uitwijken naar het buitenland, dit was vanwege de duur van de behandeling – zes weken lang vijf dagen per week bestralen – een behoorlijk onderneming.

Gerichter bestralen dan met radiotherapie

Bestraling met protonen vindt gerichter plaats dan ‘gewone radiotherapie’ met fotonen. Daardoor vermindert de schade aan het weefsel rondom de tumor. Of dit daadwerkelijk voordeel biedt moet van patiënt tot patiënt bekeken worden.

Toegelaten voor zeven indicaties

Het heeft lang geduurd voordat deze therapie in Nederland beschikbaar kwam. Het Zorginstituut, de gezondheidsraad en het ministerie van VWS hebben naar de meerwaarde gekeken. De therapie is voor zeven indicaties toegelaten tot het pakket: Oogmelanoom, kindertumoren en tumoren in de schedelbasis. Voor prostaatkanker, longkanker, borstkanker en hoofd- en halstumoren is de zorg alleen verzekerd voor de patiënt waarvoor een duidelijk voordeel blijkt bij de vergelijking tussen protonen en fotonen.

Op dit moment kan een beperkt aantal patiënten in het UMCG terecht. Bovendien is de therapie nog niet beschikbaar voor alle bovengenoemde indicaties. Naast Groningen bouwen Delft (opening medio 2018) en Maastricht (opening begin 2019) een protonencentrum. In totaal kunnen er per jaar 1200 tot 1600 patiënten behandeld worden. Zolang de capaciteit nog niet voldoende is blijft de route naar het buitenland open en blijven zorgverzekeraars vergoeden.

Expertgroep protonen

In de expertgroep protonen van het Zorginstituut werkt NFK mee aan de zorgvuldige introductie van deze technologie in Nederland. Dit is de plek waar we de belangen van deze patiënten behartigen.

Vergoeding vervoer nog niet goed geregeld

Voor een behandeling met protonen moeten de meeste mensen reizen. Pauline Evers, expert medicijnen NFK: ‘Een van de zaken die nog niet helemaal goed geregeld lijkt te zijn is de vergoeding van vervoer naar of eventueel verblijf bij de protonencentra.’ NFK heeft hierover vragen gesteld aan het ministerie van VWS en aan Zorgverzekeraars Nederland. We vroegen in een radio-uitzending van Radar aandacht voor dit onderwerp.

Holland PTC

Vanaf 1 mei worden óók in Holland PTC te Delft de eerste patiënten behandeld.

Sint Janskruid: alleen in overleg met oncoloog

Sint-janskruid wordt verkocht als natuurlijk alternatief voor antidepressiva. Dat klinkt onschuldig maar het gebruik van Sint-janskruid kan ernstige gevolgen hebben voor je gezondheid wanneer het gebruikt wordt in combinatie met verschillende soorten medicijnen.

Interactie Sint-janskruid met medicatie tegen kanker

Zo heeft Sint-janskruid interactie met antidepressiva en medicijnen tegen kanker. Een chemokuur kan tot wel 40% minder werkzaam worden, met als gevolg dat je zieker wordt.

Veel kankerpatiënten gebruiken homeopathische middelen, kruidengeneesmiddelen of voedingssupplementen. Een aantal van hen hebben hier ook echt baat bij. NFK denkt dat het goed is als patiënten zelf meedenken over hoe ze hun kwaliteit van leven willen verhogen en daar zelf actief mee bezig zijn. Paulien Evers (expert Medicijnen NFK): ‘Wij waarschuwen echter altijd om dit alleen te doen na overleg met je oncoloog. Het middel kan invloed hebben op de reguliere behandeling, dit blijkt bijvoorbeeld uit de casus Sint-janskruid. Het gebruik van Sint-janskruid kan erg schadelijk zijn, gebruik dit middel alleen in overleg met je oncoloog.’

Uitzending Radar

Desondanks is Sint-janskruid vrij verkrijgbaar bij de drogist. Radar legt vast hoe je als consument wordt voorgelicht over de risico’s en waarom dit middel zo gemakkelijk te verkrijgen is. Kijk vanavond naar de uitzending van Radar met het item over Sint-janskruid om 20:30 uur bij AVROTROS op NPO 1.

Werkvloer scoort onvoldoende voor begrip ex-kankerpatiënten

NFK start bewustwordingscampagne na onderzoek naar de ‘late gevolgen’ van kanker.

Nederlandse werkgevers, leidinggevenden en collega’s hebben te weinig begrip voor werknemers die in het verleden kanker hebben gehad. Volgens ex-kankerpatiënten die na hun behandeling nog steeds kampen met vermoeidheid en andere klachten wordt er te weinig rekening met hen gehouden op werkvloer. Ze geven hun werkgevers en collega’s een rapportcijfer 5,4.

Dit blijkt uit onderzoek van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK) onder 3600 ex-kankerpatiënten. NFK is in samenwerking met haar lidorganisaties een campagne gestart om meer bewustzijn te creëren voor de late gevolgen van kanker. Deze is tweeledig en gericht op zowel werkgevers als werknemers.

Onder andere hiervoor is de nieuwe website Kankerenwerk.nl gelanceerd. Daarop vinden werknemers, zzp’ers en werkgevers allerlei informatie, handvatten, tips en tools over rechten en plichten, werkhervatting en re-integratie na kanker én tijdens de late gevolgen van kanker.

Lees meer:

Tweederde ex-kankerpatiënten ervaart late gevolgen kanker

Dit blijkt uit onderzoek NFK onder patiëntenpanel Doneerjeervaring.nl

Twee op de drie Nederlanders die kanker hebben gehad, hebben jaren later nog steeds lichamelijke en psychische klachten. Zeven op de tien mensen hebben last van vermoeidheid, meer dan de helft ervaart een mindere conditie en 44 procent van de patiënten heeft seksuele problemen. Dit blijkt uit onderzoek gedaan onder het patiëntenpanel van Doneerjeervaring.nl afgelopen oktober. Ruim 3600 (ex-) kankerpatiënten van gemiddeld zestig jaar hebben de vragenlijst ingevuld. NFK pleit voor meer aandacht voor de late effecten van (de behandeling van) kanker.

Zorgverzekering en kanker in 2018

Alle zorgverzekeraars zijn verplicht om alle informatie voor 2018 voor het einde van het jaar bekend te maken. Dit gaat dan om de bekendmaking van hun zorgvergoedingen én welke zorgverleners er gecontracteerd zijn. Zo heb je de mogelijkheid om een andere zorgverzekering te kiezen.

De Informatiegids zorgverzekering 2018 van de Patiëntenfederatie Nederland legt heel duidelijk uit hoe het zorgsysteem in elkaar zit. Er zijn veel verschillende keuzes mogelijk wanneer het gaat om de basisverzekering en aanvullende verzekeringen. Het loont de moeite om dit goed uit te zoeken, maar het kan ook ingewikkeld zijn.

  • Bovendien kun je bij de Consumentenbond een Minigids Zorgverzekeringen met tips en informatie aanvragen.
  • Of klik op de afbeelding hieronder en doe een test om te zien welke verzekering het beste bij jou past.

Basisverzekering en eigen risico

Welke zorg bij kanker zit in de basisverzekering?

Bijna alle zorg voor kanker zit in de basisverzekering. De basisverzekering is een verplichte verzekering voor elke Nederlander. Veel zorg valt onder het eigen risico van 385 euro. Dat betekent dat je de eerste 385 euro van de kosten die je in een jaar maakt zelf moet betalen. Het maakt niet uit of dit is voor een controle in het ziekenhuis, medicijnen of bijvoorbeeld een haarwerk.

Welke zorg valt buiten het eigen risico van 385 euro?

De zorg (ook tandheelkundige zorg) voor kinderen jonger dan achttien jaar, huisartszorg, verloskundige zorg, kraamzorg, vergoedingen vanuit de aanvullende verzekering, tandartskosten voor verzekerden jonger dan achttien jaar, hulpmiddelen in bruikleen van thuiszorg, griepprik voor risicogroepen, nacontrole levende orgaandonor (nier- of levertransplantatie), ketenzorg (dat is zorg waarbij verschillende zorgaanbieders samenwerken (bijvoorbeeld bij diabetes behandelingen), gratis bevolkingsonderzoeken (bijvoorbeeld naar borstkanker) en wijkverpleging vallen niet onder het eigen risico en hoef je dus niet te betalen.

In welk jaar betaal je het eigen risico?

Zorgaanbieders sturen soms pas laat rekeningen. Ziekenhuizen sturen pas een nota als de zorg is afgesloten. Zo is het mogelijk dat je voor zorg die in 2017 is geleverd, pas in 2018 een declaratie krijgt. De behandeldatum bepaalt in welk jaar het van je eigen risico af gaat. Voor welk jaar je eigen risico betaalt legt de illustratie van Zorgwijzer goed uit.

Oncologische revalidatie

Oncologische revalidatie en conditietraining helpen bij diverse problemen als gevolg van kanker. Het gaat hierbij om het geven van advies, begeleiding bij het omgaan met de ziekte, herstel, conditieverbetering en het in stand houden van de conditie. Oncologische revalidatie is een verzamelnaam en kan op allerlei manieren aangeboden worden in alle fasen waarin je je bevindt: Diagnose, behandeling en nazorg.

Als je 18 jaar of ouder bent

In veel ziekenhuizen wordt oncologische revalidatie aangeboden tijdens en na behandelingen. Verschillende disciplines werken hierbij samen met als doel de kwaliteit van leven te verbeteren. Deze zorg wordt ook aangeboden in veel revalidatie-instellingen. Onder bepaalde voorwaarden wordt deze zorg vergoed vanuit de basisverzekering en valt dan onder het eigen risico. De zorg moet in dat geval onder verantwoordelijkheid van een medisch specialist worden aangeboden.

Ook worden de kosten van geriatrische revalidatiezorg vergoed. Dit is revalidatiezorg voor kwetsbare ouderen na een ziekenhuisingreep.

Er zijn zorgverzekeraars die oncologische revalidatie ná de behandeling – buiten het ziekenhuis – opnemen in de aanvullende verzekering. Deze zorg valt dan niet onder het eigen risico. Zo biedt Adelante in Limburg een programma vergelijkbaar met het voormalige Herstel en Balans. Dit heet Herstellen na kanker. De kosten zijn 900 euro en die worden soms vanuit de aanvullende verzekering vergoed.

Het is ook mogelijk om een programma te volgen bij de fysiotherapeut, wanneer er een chronische indicatie voor fysiotherapie is. Het gaat dan om indicaties die op deze lijst staan, de eerste twintig sessies zijn voor eigen rekening of worden (deels) vanuit een aanvullende verzekering vergoed. Vanaf de éénentwintigste sessie worden de kosten vergoed vanuit de basisverzekering. Deze zorg valt dan onder het eigen risico.

Stichting Tegenkracht biedt sportbegeleiding op maat. Dit bestaat uit een sportmedisch onderzoek en begeleiding op maat. Een aantal van deze kosten wordt gedeeltelijk of geheel vergoed door de zorgverzekeraar. Worden er kosten niet vergoed? Dan kun je aanspraak maken op financiële ondersteuning uit het sportfonds dat Tegenkracht ter beschikking heeft.

Als je jonger bent dan 18

Oncologische revalidatie en conditietraining wordt op dezelfde manier aangeboden als voor mensen boven de achttien jaar.

Voor vergoeding van zorg bij de fysiotherapeut gelden andere regels. De eerste negen sessies worden vergoed en indien nodig worden er nog eens negen sessies vergoed. Wanneer er een chronische indicatie voor fysiotherapie is, het gaat dan om indicaties die op deze lijst staan, worden alle sessies vergoed. Deze zorg valt onder de basisverzekering. De zorg voor jongeren kent geen eigen risico.

Psycho-oncologische zorg

Kanker doet niet alleen iets met je lichaam. Ook emotioneel, geestelijk en sociaal kan het veel gevolgen hebben. Zowel patiënten als hun dierbaren kunnen behoefte hebben aan een luisterend oor, lotgenotencontact of therapeutische begeleiding bij de verwerking van wat je is overkomen.

Wanneer je ouder bent dan 18

In veel ziekenhuizen kun je voor hulp bij emotionele, geestelijke en sociale problemen terecht bij een maatschappelijk werker of psycholoog. Je behandelend arts kan je verwijzen. Deze zorg valt in de basisverzekering onder het eigen risico.

Voor lichtere psychische problemen kun je meestal ‘gewoon’ terecht bij de huisarts. Huisartsen hebben daarvoor vaker een praktijkondersteuner van de GGZ of psycholoog binnen de praktijk. Deze hulp valt onder de basisverzekering, maar telt niet mee voor het eigen risico.

Als de huisarts of praktijkondersteuner je onvoldoende kan helpen, kun je doorverwezen worden naar hulpverleners of instellingen met meer kennis.

Als het gaat om lichte tot matige geestelijke gezondheidsproblemen of chronische (stabiele) problematiek, word je verwezen naar de Generalistische Basis GGZ. De behandeling wordt dan gedaan door psychiaters, (vrijgevestigde) psychotherapeuten, klinisch psychologen en GZ-psychologen. Meestal gaat het daarbij om vier tot tien één-op-één gesprekken. Soms is een internetprogramma deel van de behandeling.

Wanneer je problemen ernstiger en langdurig zijn, valt de behandeling onder Specialistische GGZ. Er is dan ook een psychische stoornis vastgesteld volgens een methode die in de Geestelijke gezondheidszorg gebruikt wordt: de DSM-V. De behandeling wordt net als bij de basis-GGZ uitgevoerd door: psychiaters, (vrijgevestigde) psychotherapeuten, klinisch psychologen en GZ-psychologen.

Als de diagnose Aanpassingsstoornis wordt gesteld, zonder andere problematiek, dan wordt behandeling daarvan niet vanuit de Basisverzekering vergoed. Van een aanpassingsstoornis is sprake als iemand moeite heeft om zich op emotioneel vlak aan te passen aan een veranderde situatie, bijvoorbeeld na ziekte of overlijden. Hulp vanwege overspannenheid op het werk of relatieproblemen wordt ook niet vergoed vanuit de basisverzekering. Soms wordt hulp bij deze problemen wel vanuit een aanvullende verzekering vergoed.

Voor Generalistische Basis GGZ en Specialistische GGZ kun je onder andere verwezen worden naar de psycho-oncologische centra, die vallen onder IPSO. Psycho-oncologische centra werken op afspraak en op verwijzing door de huisarts, bedrijfsarts of medisch specialist.

Soms kan lotgenotencontact je ook goed helpen. Je kunt lotgenoten vinden via de patiëntenorganisatie of bijvoorbeeld bij de inloophuizen voor mensen met kanker. Dit is doorgaans gratis.

Als je jonger bent dan 18

In veel ziekenhuizen kunnen kinderen tot 18 jaar voor hulp bij emotionele, geestelijke en sociale problemen terecht bij een maatschappelijk werker of psycholoog. De behandelend arts kan verwijzen. Deze zorg valt onder de basisverzekering maar voor kinderen geldt er geen eigen risico.

Voor lichtere psychische problemen kunnen kinderen vaak ook terecht bij de huisarts. Huisartsen hebben daarvoor een praktijkondersteuner GGZ of psycholoog binnen de praktijk. In sommige huisartsenpraktijken zijn er praktijkondersteuners beschikbaar voor kinderen en jongeren. Deze hulp valt onder de basisverzekering.

Als de huisarts of praktijkondersteuner onvoldoende kan helpen, kan een kind doorverwezen worden naar hulpverleners of instellingen met meer kennis. Sinds 2015 vergoedt de gemeente geestelijke gezondheidszorg voor jongeren tot 18 jaar (jeugd-GGZ) en beschermd wonen voor jongeren. Dit staat in de Jeugdwet. De gemeente waarin je woont, heeft contracten afgesloten met verschillende zorgverleners en instellingen. Kinderen kunnen daar terecht met een verwijzing van de huisarts. Dan is de vergoeding van de kosten geregeld. Als de voorkeur uitgaat naar een instelling of zorgverlener waar geen contract mee is, moet er eerst contact worden gezocht met het sociaal team van de gemeente.

De psycho-oncologische centra, die onder IPSO vallen, hebben contracten met een aantal gemeenten.

Soms wordt hulp, bijvoorbeeld van een psycholoog, vergoed vanuit de aanvullende verzekering. Ouders kunnen er ook voor kiezen deze kosten zelf te betalen. Als kinderen kampen met een ernstige ziekte, kunnen problemen erg complex zijn. Dat noem je een intensieve zorgvraag. Soms is onduidelijk waar een kind dan terecht kunt. Ouders kunnen dan contact opnemen met Het Juiste loket. Deskundigen bieden maatwerk en beantwoorden vragen. Bijvoorbeeld of een indicatie vanuit de Wet langdurige zorg (WLZ) mogelijk is. Of als je wilt weten bij welke instanties je moet zijn.

Bij vragen of problemen

Heb je een vraag of loop je tegen een probleem aan bij je zorg- of hulpverlener? Neem dan contact op met het Nationale Zorgnummer.