Chondrosarcoom

Wat is het
Chondrosarcoom is een zeldzame, kwaadaardige bottumor. De tumor ontstaat uit de cellen die kraakbeen vormen. Een chondrosarcoom kan in alle botten in het lichaam ontstaan. Het ontstaat meestal in het bovenbeen, de bovenarm of de ribben. Chondrosarcomen komen het meeste voor tussen de 50 en 70 jaar.

Er zijn veel verschillende vormen van chondrosarcoom. Deze zijn te verdelen in een primaire en een secundaire vorm.

Waar ontstaat het
Primaire vorm: Deze chondrosarcomen ontstaan direct in het bot. Ze heten ook wel conventionele chondrosarcomen.
Secundaire vorm: Dit zijn chondrosarcomen die ontstaan uit goedaardige kraakbeentumoren. Goedaardige kraakbeentumoren kunnen meervoudig (multipel) voorkomen. Er zijn 2 vormen van deze goedaardige tumoren. een enchondroom ontstaat midden in het bot.

  • een enchondroom ontstaat midden in het bot.
  • een osteochondroom ontstaat aan het botoppervlak.

Waar moet je op letten bij multipele goedaardige kraakbeentumoren
Goedaardige kraakbeentumoren kunnen meervoudig (multipel) voorkomen. In het geval van enchondromatose (multipele enchondromen; niet-erfelijk) of multipele osteochondromen (erfelijk) kan een nieuwe groeiactiviteit gepaard met pijn en zwelling een teken zijn dat deze bestaande goedaardige tumoren aan het ontaarden zijn in kwaadaardigheid.

N.B.
Enchondromen zijn goedaardige kraakbeentumoren midden in het bot, osteochondromen zijn goedaardige kraakbeentumoren aan het oppervlak van het bot.

Onderzoek en diagnose
Röntgenfoto, en een MRI met ingespoten contrastmiddel. Het onderscheid tussen goedaardigheid en kwaadaardigheid kan vaak goed vastgesteld worden door de MRI-beelden te bekijken van tijdens de contrasttoediening en erna.
Bepaling van: grootte, exacte plaats van de tumor in het bot, hoever zit de tumor in de omliggende weefsels verweven, en de invloed van de tumor op omringende bloedvaten en zenuwen.
Weefselonderzoek (biopsie) vindt plaats bij verdenking op graad II of III van de tumor (meestal niet noodzakelijk bij graad I).

Uitzaaiingen
Indien er uitzaaiing plaatsvindt, dan is dit meestal naar de longen.
Graad I zaait zich zelden uit.

Behandeling
Graad I: meestal curettage, ofwel in het bot wordt een luikje gemaakt om hierdoor de tumor uit het bot te kunnen krabben. Er kan hierbij ook een stof (fenol) gebruikt worden die de tumorcellen kapot maakt.
Als de tumor in de platte beenderen (deze helpen organen te beschermen, denk bijvoorbeeld aan de ribben) zit, of de wekedelen (denk aan de spieren) ook aangetast zijn, zal er meestal geen curettage plaatsvinden maar wordt er geopereerd: uitsnijden met een ruime marge.

Graad II en III: operatie om de tumor met een ruime marge eruit te snijden.

In alle gevallen indien nodig wordt er opgevuld met kunstbot (botplastiek).

N.B.
De tumor is ongevoelig voor chemo en bestraling.

Kans op genezing bij de juiste behandeling
Graad I heeft een grote kans op 100% genezing (maar soms kan zelfs 10 jaar later de tumor weer op dezelfde plaats terugkeren).
Graad II heeft een genezingskans van ongeveer 80%.
Graad III heeft een slechtere prognose.

N.B.
De gradatie van een chondrosarcoom kan veranderen.

Uiteraard moet er ook na een geslaagde behandeling jarenlang gecontroleerd worden of de tumor terug is gekomen, of dat er toch uitzaaiingen zijn ontstaan. Hoelang is onder andere afhankelijk van de ernst van de tumor.

Behandelcentra
In Nederland: AMC, LUMC, UMCG, Radboudumc, in België: UZG
Kijk hier: botsarcomencentra