Kaposisarcoom

Kaposisarcoom is een zeldzame vorm van kanker die het meest op de huid voorkomt. Kaposi is de naam van de Hongaarse arts die de ziekte ontdekt heeft.

In Nederland krijgen zo’n 50 mensen per jaar kaposisarcoom. Dit zijn vooral mensen met aids en in alle leeftijdsklassen. Kaposisarcoom is over het algemeen goed te behandelen.

Mensen met kaposisarcoom krijgen 1 of meer platte, bruinroze of paarse vlekken of verdikkingen. Deze kunnen op de volgende plekken van het lichaam ontstaan:

  • op de huid, vooral in het gezicht en op de benen
  • in de slijmvliezen van de mond, neus en anus
  • in het bindvlies (binnenste slijmvlies) van de ogen of de huid van de oogleden
  • in de lymfeklieren
  • in de organen (longen, lever, maag, bot, dunne darm en dikke darm)

Sommige mensen hebben maar 1 plekje, anderen hebben er vele. Bij de een groeien de bultjes niet of langzaam, bij de ander kunnen er in 1 week tijd verschillende bultjes bijkomen.

Kanker is niet besmettelijk, ook kaposisarcoom niet.

Ontstaan kaposisarcoom

Kaposisarcoom ontstaat altijd door een infectie met een virus: het humaan herpesvirus 8 (HHV8). Dit virus wordt overgedragen door bloed, seksueel contact of zwangerschap.

Normaal gesproken is HHV8 ongevaarlijk en geeft het geen klachten. De meeste mensen die kaposisarcoom krijgen, hebben behalve een HHV8-infectie ook een verzwakt afweersysteem. Dit kunnen ze oplopen door een orgaantransplantatie, op oudere leeftijd of door een hiv-infectie.

HHV8 infecteert de cellen die de wand van de bloedvaten en lymfevaten vormen. Het virus brengt stukjes DNA in de cellen. Die zorgen ervoor dat de cellen vaker delen en langer leven. Door dit soort veranderingen kan uit een normale bloedvatcel of lymfevatcel een kankercel ontstaan. Door het verzwakte afweersysteem is het lichaam niet in staat de kankercellen op te ruimen.

Vormen van kaposisarcoom

Er zijn 4 vormen van kaposisarcoom. Het onderscheid wordt gemaakt op basis van welke soort mensen kaposisarcoom krijgen.

Klassiek kaposisarcoom

Klassiek kaposisarcoom komt bijna alleen voor bij oudere mannen van mediterrane, Oost-Europese of Midden-Oosterse afkomst. Door ouder worden kan het afweersysteem verzwakken.

De plekken zitten meestal op de onderbenen, enkels en voetzolen. Ze groeien heel langzaam en veroorzaken meestal weinig problemen. Er ontstaan zelden uitzaaiingen in de organen.

Kaposisarcoom bij orgaantransplantatie

Als mensen een orgaantransplantatie hebben ondergaan, slikken ze medicijnen die het afweersysteem onderdrukken. Deze medicijnen verhogen de kans dat het lichaam het nieuwe orgaan accepteert. Maar ze remmen dus ook het immuunsysteem.

Als deze mensen besmet raken met HHV8, hebben ze meer kans om kaposisarcoom te krijgen. Meestal hebben zij alleen plekken op hun huid. Soms ontstaan er uitzaaiingen. Zodra er gestopt wordt met deze medicijnen, zaait het kaposisarcoom niet meer uit. De ziekte kan minder worden of zelfs helemaal verdwijnen.

Kaposisarcoom bij hiv/aids

Mensen die zijn geïnfecteerd met hiv krijgen op den duur een verzwakt afweersysteem. En hebben dan een verhoogde kans op kaposisarcoom.

Bij deze vorm verschijnen de plekken meestal verspreid over het hele lichaam. Ook kunnen er tumoren in de organen ontstaan. Vooral in de lymfeklieren, de mond, de ogen, het maagdarmkanaal en de longen.

Kaposisarcoom bij mensen met hiv/aids komt in Nederland steeds minder voor. De behandeling van deze ziekte is de afgelopen jaren sterk verbeterd. Hierdoor verzwakt het afweersysteem minder snel en lopen deze mensen minder risico op het krijgen van kaposisarcoom.

Afrikaans of endemisch kaposisarcoom

Deze variant komt voor bij mensen van West-Afrikaanse oorsprong. In Afrika zijn meer mensen besmet met HHV8 dan in andere delen van de wereld. Door malaria, ondervoeding en langdurige infecties kan het afweersysteem van mensen in deze regio verzwakken.

Afrikaans kaposisarcoom ontstaat vooral bij mensen jonger dan 40. Bij sommige van hen zaait het sarcoom uit naar de lymfeklieren.